Handvatten voor gemeenten en vrijwilligersorganisaties om samen te werken
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Alliantie Vrijwillige Schuldhulp (AVS) werken samen om gemeenten en vrijwilligersorganisaties beter met elkaar te verbinden. Die samenwerking leidde tot de ontwikkeling van drie waardevolle ondersteuningsproducten: de gids Effectief Partnerschap van AVS, de handreiking Samenwerken met vrijwilligers en het spoor ‘samenwerken met vrijwilligers’ in de routekaart Financiële Zorgen van de VNG.
Eerder spraken we met Jouke In der Maur, procesbegeleider bij het programma Verbinden Schuldendomein van de VNG, en Peter Rijsdijk, bestuurslid van AVS, over de samenwerking tussen gemeenten en vrijwilligers. In dit tweede artikel gaan we samen met hen dieper in op de gids, de handreiking en de routekaart.
Twee invalshoeken
AVS en de VNG begonnen met het idee om één gezamenlijk document te maken over samenwerking tussen gemeenten en vrijwilligersorganisaties. Al snel bleek dat hun doelgroepen iets anders nodig hadden. Daarom ontwikkelden ze twee documenten die elkaar aanvullen: de handreiking Samenwerken met vrijwilligers voor gemeenten en de gids Effectief Partnerschap voor vrijwilligersorganisaties.
“Zo ontstond een mooi samenspel tussen beide documenten,” zegt Jouke. Peter vult aan: “In de gids delen we praktijkervaringen van vrijwilligersorganisaties. Die inzichten heeft de VNG weer verwerkt in de handreiking en de routekaart.”
Ook op het symposium van AVS in 2024 werd veel waardevolle input gedeeld en opgehaald, in een workshop van de VNG. Die ervaringen nam de VNG mee in de handreiking en routekaart Financiële Zorgen. “Door goed te luisteren naar wat vrijwilligersorganisaties nodig hebben, konden we in de routekaart heel concreet formuleren wat gemeenten kunnen doen,” vertelt Jouke.
Gemeenten aan zet
De handreiking Samenwerken met vrijwilligers van de VNG helpt gemeenten om samenwerking met vrijwilligers structureel in te bedden. Het document gaat vooral over hoe de samenwerking vorm krijgt, van visie tot uitvoering. Het spoor ‘samenwerken met vrijwilligers’ in de routekaart Financiële Zorgen sluit daarop aan. Per fase in het proces van schuldhulpverlening beschrijft het spoor wat gemeenten moeten regelen.
“Gemeenten hebben de regie. Daarom stimuleren we gemeenten om eerst te bepalen wat ze inwoners eigenlijk willen bieden. Betrek daarbij de vrijwilligers, want zij kennen de inwoners al,” zegt Jouke. “Veel van de aanbevelingen komen rechtstreeks uit gesprekken met vrijwilligersorganisaties.” Zo adviseert de VNG in de routekaart bijvoorbeeld om te zorgen voor meerjarige afspraken voor continuïteit – een wens die we in de praktijk veel hoorden.
Inzichten uit de praktijk
De gids Effectief Partnerschap van AVS biedt handvatten aan vrijwilligersorganisaties voor een goede samenwerking met gemeenten. Een van de aanbevelingen in de gids is dat gemeenten een duidelijke visie formulieren op hun samenwerking met vrijwilligers. “Bij de VNG staan we volledig achter deze aanbeveling,” zegt Jouke. “Een gemeente moet weten waarom ze met vrijwilligers wil samenwerken en wat ze wil bereiken. Zonder visie blijft het bij losse initiatieven.” De handreiking van de VNG sluit hier goed op aan met praktische tips voor deze visievorming.
Een andere aanbeveling uit de gids gaat over het meten van kwaliteit en resultaten. Volgens Jouke is dat belangrijk, maar moet de nadruk niet alleen op cijfers liggen. “Het gaat niet alleen om aantallen: hoeveel inwoners zijn geholpen of hoe snel een traject is afgerond. Het gaat om de kwaliteit van ondersteuning en de impact op het leven van mensen. Die kwaliteit laat zich niet altijd in cijfers vangen,” vertelt Jouke. “Daarom pleiten we voor een bredere kijk: combineer kwantitatieve gegevens met kwalitatieve signalen – verhalen, ervaringen en tevredenheid van inwoners.”
Stevig fundament
Met de gids, handreiking en routekaart ligt er nu een stevig fundament voor de toekomst. “Deze kennis en ondersteuningsproducten blijven beschikbaar,” benadrukt Jouke. “Gemeenten en vrijwilligersorganisaties kunnen hier zelfstandig mee verder. Want uiteindelijk draait het om één ding: dat gemeenten en vrijwilligers er samen voor zorgen dat inwoners met geldzorgen op tijd de juiste hulp krijgen.”
Meer weten?
Bekijk hier de gids Effectief Partnerschap, de handreiking Samenwerken met vrijwilligers en de routekaart Financiële Zorgen.
Lees in het artikel ‘Een gezamenlijk doel: gemeenten en vrijwilligers helpen inwoners vooruit’ meer over de samenwerking tussen gemeenten en vrijwilligersorganisaties.